Од корисник на технологија до дизајнер на интерактивни и мотивирачки средини за учење – како се менува улогата на наставникот во ерата на вештачката интелигенција? Ова прашање беше во фокусот на презентацијата “The Educator as Experience Designer: Blending AI, Gamification, and Interactive Learning“, која Маја Виденовиќ од Центарот за иновации и дигитална едукација Диг-Ед ја одржа во рамки на 5-тиот Европски самит на STEAM едукатори (EASE Summit), кој се одржа онлајн на 11 и 12 септември 2026 година.
Брзиот развој на вештачката интелигенција и другите современи технологии создава нови можности во образованието, но истовремено ги менува и компетенциите што им се потребни на наставниците. Денес веќе не е доволно наставникот само да знае како да користи различни дигитални алатки. Сè поважна станува способноста да може да одлучува за тоа кога, зошто и на кој начин технологијата треба да биде интегрирана во процесот на учење.
Во презентацијата беше истакната идејата дека улогата на наставникот постепено се менува – од корисник на технологија кон дизајнер на искуства за учење. Поаѓајќи од потребите, интересите и можностите на учениците, наставникот избира и комбинира различни технологии, наставни стратегии и мотивациски пристапи со цел да создаде средина за учење која поттикнува љубопитност, активно учество, комуникација и соработка.
Посебно внимание беше посветено на можностите што ги нуди комбинирањето на вештачката интелигенција, гејмификацијата и интерактивните пристапи во учењето. Наместо овие пристапи да се разгледуваат како одделни иновации, тие можат меѓусебно да се надополнуваат кога се применуваат со јасна педагошка цел. Вештачката интелигенција може да помогне при развивање и адаптирање на содржини, активности и сценарија за учење, додека гејмификацијата и мотивацискиот дизајн овозможуваат создавање предизвици, приказни и искуства кои ги поттикнуваат учениците активно да се вклучат во процесот на учење.
Преку практични искуства од работата со наставници беше прикажано како ваквата комбинација може да ги поттикне наставниците да преминат од едноставното користење дигитални алатки кон осмислено дизајнирање мотивирачки и интерактивни искуства за учење насочени кон ученикот. Фокусот не е на користење технологија само затоа што е нова или иновативна, туку на нејзино внимателно избирање и приспособување во согласност со потребите на учениците и планираните резултати од учењето.
Важен аспект на овој пристап е и промената на начинот на користење на вештачката интелигенција. ВИ може да понуди поддршка при генерирање идеи, подготовка на наставни ресурси, креирање сценарија и приспособување активности, но наставникот останува клучниот носител на педагошките одлуки. Човечкото расудување, познавањето на учениците и разбирањето на конкретниот образовен контекст се незаменливи при одлучувањето дали, кога и на кој начин идеите и содржините создадени со помош на ВИ ќе бидат интегрирани во процесот на учење.
Петтиот Европски самит на STEAM едукатори беше и одлична можност за размена на искуства и идеи со наставници и едукатори од различни земји. Презентациите и дискусиите понудија различни перспективи за иновациите во образованието и отворија простор за заедничка дискусија за можностите, но и за предизвиците што ги носи сè поголемото присуство на дигиталните технологии и вештачката интелигенција во наставата и учењето.
За Диг-Ед, учеството на вакви европски настани претставува можност не само да ги споделиме искуствата и практиките развиени преку нашата работа, туку и да учиме од други едукатори, да воспоставуваме нови контакти и соработки и да донесуваме нови идеи во идните активности со наставниците и учениците.